TIN TỨC MỚI

Thứ Tư, 11 tháng 12, 2019

Người nào phá đổ vỡ bong bóng 2.000 tỷ đô la của Saudi Aramco?

Tại một cuộc họp ở Riyadh vào một buổi tối bốn tuần 10 nóng giãy, Achintya Mangla, một trong những lãnh đạo cấp cao nhất của JPMorgan Chase & Co., đã nói với Yasir Al-Rumayyan rằng chẳng có cách thức nào để các nhà đầu tư quốc tế định giá Saudi Aramco ở mức 2.000 tỷ USD. Cuộc họp diễn ra chỉ một vài tuần trước khi công ty dầu tây quốc doanh Ả rập Xê út chào sàn.

Yasir Al-Rumayyan, người có sự nghiệp thăng tiến nhanh lẹ trong khoảng chỉ đạo một ngân hàng tầm trung ở Riyadh đến Chủ tịch tổ chức dầu tây đất nước Ả rập Xê út đã nổi đóa. Ông "bắn" một tràng những câu nói bằng cả tiếng Ả rập và tiếng Anh, gây sốc cho rộng rãi lãnh đạo nhà băng có mặt trong buổi họp nhằm định giá tổ chức kinh doanh đầu mỏ Ả rập.

Có nhẽ, vị chủ toạ Saudi Aramco đang cực kì lo ngại. Việc nói với Thái tử Mohammed bin Salman về việc tổ chức kinh doanh dầu mỏ của Ả rập Xê út không thể đạt định giá như hy vọng của người thừa hưởng ngai vàng là yếu tố cực kỳ gian nan. Nỗi khiếp sợ được nhân lên khi chỉ nhì năm trước, Thái tử Mohammed bin Salman từng giam cầm những người giàu nhất đất nước trong một nơi nghỉ ngơi năm sao, nhân tố khiến cả thế giới chấn động.

Trong ba năm rưỡi kể trong khoảng khi Thái tử Mohammed bin Salman lần đầu tiên đề cập tới việc IPO cho Aramco, công ti dầu mỏ quốc doanh bơm 10% lượng dầu trái đất, định giá 2.000 tỷ đô la Mỹ thực sự trở thành rối rắm.

Hoàng thái tử Mohammed bin Salman, người đang quản lý mọi công việc hàng ngày ở Ả rập Xê út, từ lâu nhất định đòi định giá Saudi Aramco gấp đôi thị giá của những doanh nghiệp vốn hóa cao nhất. Điều này rõ ràng sẽ khó nhận được cái gật đầu từ các nhà đầu tư trên toàn nhân loại nhưng bất cứ khách hàng nào phản bác bỏ yếu tố này đều bị gạt sang một bên, bao gồm cả Khalid Al-Falih, người bị cất chức Chủ tịch Aramco và Bộ trưởng Dầu hôi Ả rập Xê út.

Trò chuyện với giới chuyên gia sản vấn, nhân viên nhà băng, giám đốc điều hành, quan chức chính phủ và các thành viên tôn thất mà phổ quát người đòi hỏi giấu tên, Bloomberg đã có một cái nhìn khá toàn cảnh về cú tan vỡ bong bóng 2.000 tỷ USD của Saudi Aramco. Ngay cả việc tăng kịch trằn 10% trong phiên thương lượng đầu tiên, công ty dầu mỏ quốc doanh Ả rập Xê út vẫn còn bí quyết đích này đến hơn 100 tỷ đô la.

Khi giới nhà băng tham gia vào phiên IPO trong vai trò tư vấn, họ đã nói với Al-Rumayyan về cái mà ông ta muốn nghe: Thị giá 2.000 tỷ USD không hề là nhân tố phải lăn tăn. Lúc đầu, phường Wall định giá Aramco tham gia khoảng 1.700 đến 2.400 tỷ đô la Mỹ.

Tuy nhiên, khi thời gian chào sàn ngày một đến gần, việc định giá cũng trở nên thiếu vững bền. Tham gia tháng 9 và đầu bốn tuần 10, các chuyên gia sản vấn của Aramco đi khắp trái đất một bí quyết không chính thức để thỏa thuận với các nhà điều hành quỹ trong khoảng Boston đến London hay Tokyo. Ở mọi nơi, họ đều chiếm được câu tư vấn rằng việc định giá Aramco là quá cao.

Thậm chí, tại Thụy Sĩ, nơi đang điều hành hàng nghìn tỷ đô la Mỹ của những người giàu nhất quả đât, quản lý quỹ Pictet & Cie. thậm chí còn định giá tổ chức kinh doanh dầu tây Ả rập Xê út chỉ là 800 tỷ đô la Mỹ, thấp hơn phổ biến so với hy vọng mà chỉ đạo Ả rập Xê út đưa ra.

Những tin tức này được tích lũy lại. Theo các tài liệu tổng phù hợp, đa phần đều tin rằng Aramco chỉ có giá 1.200 tỷ đô la Mỹ. Vài bên cho rằng giá trị của tổ chức kinh doanh dầu mỏ quốc doanh Ả rập Xê út có thể cao hơn nhưng cũng chỉ có thể chạm tới 1.500 đô la.

Vấn đề làm các chủ đầu tư định giá thấp Aramco là tỷ suất cũ kĩ tức. Ở giá 2.000 tỷ đô la Mỹ, Aramco sẽ trả cổ tức cho cũ kĩ đông khoảng 4%, thấp hơn so mức mà Exxon Mobil Corp, Royal Dutch Shell Plc, Chevron Corp và các công ty dầu khí lớn khác phải trả.

Nhà đầu tư cần lợi suất cao hơn, vấn đề yên cầu định giá thấp đi. Wellington Asset Management, công ti kiểm soát 1.000 tỷ đô la Mỹ tài sản, nói rằng họ cần tỷ suất cổ lỗ tức cần thiết phải tăng lên khoảng 7 – 8% thì mới có thể biến vụ mua bán IPO của Aramco trở thành hấp dẫn.

Trở lại cuộc họp buổi tối tháng 10, công việc của Mangla là chia sớt những thông tin mà họ tích lũy được. Phát biểu thay mặt các ngân hàng được thuê, Mangla đã chính thức phá đổ vỡ bong bóng trị giá 2.000 tỷ đô la mà giới chức Ả rập Xê út hy vọng.

Karen Young, một chuyên gia về Trung Đông tại một viện tìm hiểu ở Washington, nghĩ rằng, Ả rập Xê út luôn chạm chán phải một yếu tố là quyết định được bên trên ra và áp xuống bên dưới thay vì tổng hợp trong khoảng phía dưới để rồi thượng tầng ra quyết định. "Có một văn hóa lo lắng ở đó. Những người thông thuộc hay những nhà kỹ trị không cảm thấy thoải mái khi báo cáo", Young nhấn mạnh.

Al-Rumayyan, 49 tuổi, là người chẳng có chút kinh nghiệm nào về ngành kĩ nghệ dầu hôi và gas trước khi biến thành Chủ tịch Aramco. Trong cuộc gặp bốn tuần 10, Al-Rumayyan cảm thấy như bị bội phản bởi giới ngân hàng xã Wall, những người nói với ông ta rằng việc định giá 2.000 USD cho vụ mua bán IPO là khả thi. Cuối cùng, Ả rập Xê út đứng trước lựa chọn gian khổ, tiến lên và hứng chịu việc mất mặt với nguy cơ Aramco bị định giá dưới 1.500 tỷ USD hoặc trì hoãn vụ mua bán này, có lẽ là mãi mãi.

Riyadh, vốn muốn khôi phục lại hình ảnh của vương quốc sau vụ ám sát nhà báo Jamal Khashoggi, đã lựa chọn cách thức 3: Bỏ lỡ các chủ đầu tư nước ngoài và bán cổ lỗ phần Aramco tại quê nhà. Chính phủ sẽ gây áp lực cho các gia đình giàu có ở Ả rập Xê út cũng như đưa vài đồng đội ở khu vực Trung Đông, bao gồm các quỹ do Các Tiểu vương quốc Ả rập Hợp nhất và Kuwait kiểm soát, vào tậu cổ lỗ phiếu. Thậm chí, việc IPO còn được giải quyết với định giá công ty là 1,7 tỷ đô la Mỹ.

Dù chỉ là cái bóng của kết hoạch lúc đầu nhưng thương vụ IPO mới của Aramco vẫn là chiến thắng của Thái tử Salman. Thứ năm tuần trước, Aramco lên tiếng việc gây quỹ kỷ lục 25,6 tỷ USD, tiến công bại thương vụ trị giá 25 tỷ đô la của gã đẩy đà thương nghiệp điện tử China Alibaba. Định giá mới cũng xô đổ 1 kỷ lục sinh tồn phổ quát năm qua: Công ty trị giá nhất thế giới được giao dịch ở Riyadh chứ chẳng hề ở Mỹ.

Đối với xã Wall, vốn còn đang bị mê man bởi vụ mua bán IPO sụp đổ của WeWork cũng như hoạt động kém hiệu quả của Uber sau khi chào sàn, Aramco thực sự là một bê bối khác. Sau khi đưa ra những định giá phi thực tế nhằm giành được một chỗ trong thỏa thuận lịch sử, các nhà băng nổi tiếng nhất nhân loại đang hứng chịu sự khinh miệt trong khoảng khách hàng hay sự dè bỉu chế nhạo của các chủ đầu tư. Thậm chí, họ còn đương đầu với viễn tượng 4 năm làm cho việc không công vì một vụ mua bán thất bại.

Tham khảo: Bloomberg

Linh Anh

Theo Trí thức trẻ


Có thể bạn quan tâm: dat xanh

Đăng nhận xét