TIN TỨC MỚI

Thứ Hai, 26 tháng 8, 2019

Sự tự tin của ông Tập và cái nhìn thực thụ của China đối với chiến tranh thương nghiệp là như thế nào?

*Bài viết biểu hiện quan niệm của Andrew J. Nathan. Ông là tấn sĩ ngành kỹ thuật chính trị tại Đại học Columbia. Nathan là chuyên gia trong ngành nghề chính trị, chính sách ngoại giao, nhân quyền và văn hoá chính trị Trung Quốc.

Khi Chủ toạ Tập Cận Bình và Tổng thống Donald Trump chấp hành cuộc gặp mặt bên lề Hội nghị G20 hồi bốn tuần trước để tìm kiếm đoạn đường đi đến thoả thuận thương mại, nhịn nhường ông Tập đã mềm mỏng manh hơn so với nghi thức ngoại giao tầm thường của China, bằng cách thức gọi ông Trump là "người bạn của tôi". 

Dĩ nhiên, đằng sau sự niềm nở đó, ông Tập lại không có ngụ ý gì khác. Ông Trump sau đó đưa ra quyết định liệu có chấp thuận lời bắt buộc của TQuốc như những gì đã đưa ra hồi năm 2017 và hoàn thành chiến tranh thương nghiệp hay không, hoặc tiếp diễn để nền kinh tế Mỹ và TQuốc tiếp tục tách rời nhau thêm nữa.

Ông Trump thích nói câu: "Chúng ta sẽ giành thành công, dù bằng phương pháp này hay cách thức khác." Tất nhiên, theo 2 nhà nghiên cứu về TQuốc giúp tôi hoàn thành bài viết này, thì các nhà hoạch định chế độ của Bắc Kinh tin rằng ông Trump đang hiểu sai hoặc đang không nói sự thực. 

Trọng điểm cốt lõi của TQuốc

Quan niệm căn bản của China về chiến tranh thương mại không thay đổi kể trong khoảng năm 2017. Theo bắt buộc của họ, TQuốc sẽ tậu thêm các item của Mỹ nhằm cố gắng cải thiện hiện trạng thâm hụt thương mại và tái khẳng định chắc chắn vĩnh viễn đối với vấn đề bảo kê quyền chiếm hữu trí tuệ. Tất nhiên, ví như các công ty nước ngoài tự nguyện quyết định chia sẻ kín đáo thương nghiệp với những công ti China để tăng sự tiếp cận với thị trường đại lục, thì China sẽ không làm gì để can thiệp. TQuốc vẫn tiếp diễn tuân theo "quỹ đạo" của họ là tạo dựng cửa hoạt động mua bán cho các ngân hàng, đơn vị nước ngoài, nhưng sẽ không đẩy nhanh vận tốc thành lập cửa.

Chính phủ China đã giảm bớt việc tuyên truyền rần rộ về Made in Trung Quốc 2025. Tất nhiên, họ vẫn không sẵn sàng tháo bỏ các công trình tìm hiểu và phát triển là cỗi rễ của ý tưởnrg này. Nói tóm lại, Trung Quốc đã đề nghị không thay đổi cấu trúc trong mô phỏng tạo ra của họ, nhưng họ chuẩn bị trao cho ông Trump sự thắng lợi trên danh nghĩa để ông có thể sử dụng triệt để trong chiến dịch tái tranh cử năm 2020.

Khi khởi đầu dàn xếp, phía TQuốc tin rằng ông Trump có kỹ năng sẽ chấp thuận lời đề xuất của họ, theo sự tư vấn của những anh hùng "máu mặt" như Bộ trưởng Tài chính Steven Mnuchin và "ông trùm" Las Vegas Steve Wynn. Dĩ nhiên, sau đó TQuốc xem xét tới những vị quan chức có ý kiến cứng rắn như cố vấn thương nghiệp Peter Navarro và Thây mặt Thương nghiệp Robert Lighthizer đã thuyết phục được ông Trump. 2 người con trai này thuyết phục ông Trump rằng chỉ những đổi mới cơ bản đối với nền kinh tế vĩ mô TQuốc mới có thể duy trì vị thế là nền kinh tế đứng đầu nhân loại của Mỹ.

Tham gia bốn tuần 4, các nhà trao đổi (ý kiến) Mỹ đã đệ trình một thoả thuận dự thảo, trong đó yêu cầu TQuốc ngừng hậu thuẫn khác lạ cho các công ti nhà nước, chuẩn y các công ti Mỹ tiếp cận thị trường China mà chẳng phải san sẻ bí mật thương mại, đổi mới những vấn đề luật không thích hợp với yêu cầu của Mỹ và chuẩn y Washington xây dựng văn phòng ở Bắc Kinh để giám sát sự tuân hành.

Trong khi, phía Mỹ cũng đòi hỏi từng bước dỡ bỏ quan thuế khi China phục vụ những quy định đã thoả thuận. Chính quyền ông Tập không đồng ý và cũng không tuân theo phổ biến yêu cầu của Mỹ ngay trong khoảng phiên bản dự thảo. Ông Trump sau đó đã kết tội nước này "quay lưng" với thoả thuận.

Trong một cuộc phỏng vấn vào ngày 10/5 ít được truyền thông lưu ý đến, Phó Thủ tướng Lưu Hạc thừa nhận rằng phía Trung Quốc đã không bằng lòng phổ thông luật pháp mà Mỹ đưa thêm. Ông cho nhân thức yếu tố đó là có lí: "Mọi thứ chưa hoàn thành trước khi thoả thuận bị đóng lại. Vì thế, chúng tôi không đồng ý với quan niệm của Mỹ  rằng chúng tôi là bên 'thất hứa hẹn'."

China sẽ không trong khoảng ngừng công tác giữ vững nền kinh tế của họ. Đa số các lãnh đạo của China phải trao đổi (ý kiến) dưới "cái bóng" của sự bất bình đẳng, đó là những thoả thuận bị bỏ dở của TQuốc đã khiến nước này phải ký kết với những cường quốc phương Tây trong thế kỷ 19. Rộng rãi thập kỷ phát triển gấp rút không hể hàn gắn vết thương mà họ gọi là "hàng trăm năm bị hạ thấp". Vì vậy, ông Tập sẽ chỉ ký một thoả thuận dựa trên nguyên tắc bình đẳng và "có đi có lại". 

Sự tự tin của ông Tập

Dù rằng các quan chức Mỹ tuyên bố rằng TQuốc là bên cần thoả thuận thương mại đa dạng hơn, thì ông Tập lại tin rằng TQuốc có vị thế trao đổi (ý kiến) mạnh hơn Mỹ. Quan thuế của Mỹ gây tổn hại tới nền kinh tế Trung Quốc không nghiêm trọng như những gì chính quyền ông Trump kiếm được thấy. Dù thuế quan đang làm các nhà bán từng cái tính phí cao hơn cho người tiêu dùng khi sử dụng hàng TQuốc, nhưng các nhà du nhập cũng chẳng thể sắm những nguồn khác cung ứng phổ thông item mà người Mỹ muốn mua như Trung Quốc. Còn China có đa dạng chọn hơn như Argentina, Brazil. Hơn nữa, Ý định Vành đai và Con đường đang mở ra hoạt động mua bán cho hàng xuất khẩu của Trung Quốc trên khắp châu Á, châu Phi và Trung Đông.

China có phần đông cơ chế khác ngoài thuế quan để gây tổn hại đến nền kinh tế Mỹ. Trong đó có, thắt chặt pháp luật kiểm toán đối với các công ty Mỹ ở Trung Quốc, tăng nhanh kiểm dịch và rà soát an ninh đối với hàng nhập khẩu Mỹ, đưa ra qui định khó tính hơn cho các định nhạo báng tài chính Mỹ hoạt động tại TQuốc. Trung Quốc đã hạn chế xuất khẩu đất hãn hữu tới Mỹ và lập một danh sách các công ti Mỹ được coi là "không đáng tin yêu", dù những "hình phạt" trong này vẫn chưa được nêu rõ.

song song, China nới lỏng các quy định bỏ ra cho những tổ chức kinh doanh Anh, Pháp, Đức và Nhật Phiên bản. Thậm chí Triều Tiên cũng là một hero trong "bức chụp" này: Hồi tháng 7, ông Tập đã có một chuyến thăm Bình Nhưỡng. Đây là một động thái nhắc nhở Mỹ rằng TQuốc có thể cung cấp hoặc gây tổn tại đến Mỹ không chỉ về mặt kinh tế mà còn mặt kế hoạch.

Bắc Kinh tin rằng cơ chế dân chủ làm cho Mỹ "phong phanh" hơn nhiều khi đối mặt với những ảnh hưởng về chính trị của chiến tranh thương mại so với TQuốc. Người công lao Mỹ sẽ chịu tác động nặng năn nỉ do thuế quan - nơi mạng lưới an sinh xã hội thực hiện rất ít động thái để giảm bớt thiệt thòi, hơn là Trung Quốc - nơi có nền kinh tế do nhà nước điều hành có thể tạo việc làm cho đội ngũ người thất nghiệp.

Những bang nông nghiệp và đóng chai vào vai trò rất quan trọng đối với sự chiến thắng của ông Trump ở nhiệm kỳ đến, trong khi ông Tập lại chẳng hề nhọc lòng về điều đó. Như TQuốc chỉ ra, 2 năm chịu áp lực từ Mỹ và 11 vòng hội đàm đã không thể đổi mới trọng tâm cốt lõi của họ. Bởi vậy, ông Tập có thể đưa ra lời đề xuất ít khoáng đạt với ông Trump so với những gì ông nói 2 năm trước. 

Sự chia rẽ giữa Mỹ và Trung Quốc 

Bất chấp sự bình chọn yếu kém của họ về Mỹ, nhưng người Trung Quốc không nhất mực trông chờ ông Trump sẽ hài lòng lời yêu cầu của họ. Ông cam đoan có thể khiến tương tự và tuyên bố sự chiến thắng. Đương nhiên, ông ấy có thể sẽ cảm thấy bị dồn tham gia góc tường bởi vị thế trao đổi (ý kiến) cứng rắng của bản thân mình. Bắc Kinh cũng nhân thức rằng ông Trump phải đối mặt với áp lực từ sự tranh chấp giữa những cố vấn và hero mà ông có thể nghe theo bất cứ lúc nào thì lại khó khăn để dự báo. China nghĩ rằng ông Navarro và có thể là Lighthizer coi sự chia rẽ về kinh tế không hề là rủi ro, mà chính là tiêu chí của chiến tranh thương nghiệp.

Về phần mình, TQuốc không có được ích lợi, mà thậm chí là hứng chịu sự ăn hại trong tình trạng chia rẽ. Huawei và những "gã kếch xù" công nghệ khác của Trung Quốc dựa vào tham gia các nhà sản xuất Mỹ để nhập cảng chip chất lượng cao và các thành phần khác cho 5G. Tiêu biểu là sự trừng trị của Mỹ với Huawei, họ đã phải tuyên bố rằng công ti đang ở trong thời điểm "sống còn".

Cũng như những người có quan niệm cứng ngắc trong chính quyền, ông Tập có một cái nhìn xa về chiến tranh thương mại. Những trang tin ở TQuốc cho nhân thức ông nói rằng khi China trỗi dậy, họ phải mất đến 30 năm nhẫn nhịn sự "ngăn chặn và khiêu khích" của Mỹ và tới năm 2049 thì Trung Quốc sẽ vượt qua Mỹ cả về sức mạnh kinh tế lẫn quân sự.

Để thực hiện được chỉ tiêu đó, Trung Quốc từ lâu đã nỗ lực nhiều chủng loại hoá thị trường, nguồn năng lượng, nguyên liệu thô và tiêu chí đầu tư, khi họ hoạt động theo hướng tự cung tự cấp trong kĩ nghệ và đóng gói đương đại. Xảy ra chiến tranh thương mại hay không, có phải chịu sự chia rẽ hay không, thì China vẫn đang trên con đường đi tới sự chủ quyền về kinh tế, tách rời khỏi Mỹ.

Hương Giang

Theo Trí thức trẻ/Foreign Affairs


Xem thêm: gia dat saigon

Đăng nhận xét