TIN TỨC MỚI

Thứ Hai, 8 tháng 7, 2019

Tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam: Có thể tiết kiệm… 32 tỷ đô la

Trong khi Bộ Giao thông Vận vận chuyển yêu cầu phương thức đầu tư Công trình con đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam theo kịch phiên bản 3 với tổng vốn đầu tư lên đến 58,7 tỷ USD thì Bộ Ý tưởnrg và Đầu cơ nghĩ là có thể xây dựng đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam với tổng vốn đầu tư chỉ khoảng 26 tỷ USD, tiết kiệm tới hơn 32 tỷ đô la Mỹ.

Ý kiến được đưa ra tại lên tiếng về cách thức thực hiện dự án tuyến đường sắt vận tốc cao Bắc - Nam của Bộ Ý tưởnrg và Đầu cơ vừa gửi đến Thủ tướng Chính phủ.

Bộ Ý tưởnrg và Đầu tư đề dẫn báo cáo tìm hiểu tiền khả thi Công trình các con phố sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam với các kịch bản lựa chọn gồm: (1) Nâng cấp tuyến tuyến phố sắt văn minh có vận tốc khai thác 80-90km/h tàu khách và 50-60km/h tàu hàng; (2) Tăng cấp tuyến đường sắt hiện nay thành tuyến phố đôi khổ 1.435mm, điện khí hóa khai thác bình thường tàu khách và tàu hàng có tốc độ 200km/h; (3) Nâng cấp tuyến đường sắt văn minh tốc độ 70km/h cho tàu khách địa phương và tàu hàng. Đầu cơ tuyến trục đường sắt vận tốc cao tuyến đường đôi, khổ 1.435mm, điện khí hóa chỉ khai thác cho tàu khách có tốc độ 320km/h, vận tốc kiến tạo 350km/h.

Tại tờ trình Thủ tướng Chính phủ số 1281/TTr-BGTVT ngày 14/2/2019, Bộ Giao thông Vận tải đã kiến nghị phương án lựa chọn thi hành đầu cơ dự án theo kịch bản 3 với các nội dung chính: (1) Dự án có tiêu chí để cụ thể hóa ý tưởnrg và quy hoạch tạo ra liên lạc vận tải; (2) Quy mô Công trình có tổng chiều dài khoảng 1.559 km, khổ tuyến phố 1.435m gồm 24 ga, 3 ga quy hoạch tiềm năng, 5 đề - pô, 42 cơ sở vật chất bảo trì cơ sở; (3) Vận tốc kiến tạo 350 km/h, khai thác 320 km/h; (4) Tổng mức đầu tư 1.344.459 tỷ đồng (tương đương 58,7 tỷ đô la Mỹ), vốn nhà nước chiếm đoạt 80%, vốn cá nhân choán 20%; (5) Thời gian thực hiện 2 công đoạn: từ năm 2020 – 2032 thi hành đầu cơ đoạn Hà Nội – Vinh và Nhà Trang – Tp.HCM, từ 2032-2050 thi hành đầu tư đoạn Vinh – Nha Trang.

"Quá phao phí, phổ quát rủi ro"

Văn phiên bản của Bộ Chiến lược và Đầu cơ, do Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng ký, cho biết, qua nghiên cứu và trải nghiệm trên quả đât, thì chi phí đầu cơ xây dựng đường sắt có vận tốc 200 km/h thấp hơn khoảng 10% chi phí đầu cơ tuyến phố sắt có vận tốc 350 km/h. Chi tiêu đầu cơ công cụ vũ trang chênh lệch từ 9% - 26%.

Công bố phân tích tiền khả thi Dự án chọn lựa tốc độ kiến tạo 350 km/h (chủ đạo ở Nhật Bạn dạng, Pháp) khó khăn với hàng không, đem đến hiệu quả khai thác và có tác dụng điều chỉnh lại cơ cấu phân khúc vận tải có lí giữa các loại hình giao thông, đương nhiên tuyến các con phố sắt vận tốc cao này chỉ khai thác cho tàu khách mà không khai thác cho tàu hàng.

Mặt khác, thông báo nghiên cứu tiền khả thi Dụ án phân tách kịch phiên bản 2 là "upgrade tuyến tuyến đường sắt hiện tại thành tuyến đường đôi khổ 1.435m, điện khí hóa khai thác thông thường tàu khách và tàu hàng có tốc độ 200 km/h" có khối lượng giải phóng mặt bằng rất lớn, tác động phổ thông tới xã hội do tuyến tuyến phố sắt hiện hữu đi qua rộng rãi khu thị trấn (chi phí đầu tư 40 tỷ USD) trong khi cách thức đầu cơ tuyến mới như kịch bản 3 (có khối lượng giải phóng mặt bằng không lớn, có kĩ năng rút ngắn chiều dài tuyến để giảm thiểu khối lượng) nhưng tốc độ chạy tàu là 200 km/h không được đem so sánh.

Theo Bộ Chiến lược và Đầu tư, ở Đức lúc trước đã upgrade các thế hệ tàu từ ICE 1 sang ICE 2, ICE 3 với vận tốc chạy tàu tối đa được nâng từ 200 km/h lên 300 km/h. Sau này khi chọn vận tốc có lí và tối ưu nhất để vận tải cả hành khách và hàng hóa cho đường sắt vận tốc cao thì thế hệ tàu ICE 4 giảm tốc độ xuống còn 250km/h và thế hệ tàu mới nhất là ICE x vận tốc chạy tàu tối đa giảm tiếp xuống còn 200 km/h.

Hay Hà Lan phân tích upgrade tuyến trục đường sắt Dusseldorf (biên thuỳ nước Đức) tới Amsterdam đang khai thác với tốc độ 200 km/h thành 300 km/h bằng vận tốc đoạn Dusseldorf tới Frankfurt. Kết quả là khi nâng vận tốc chạy tàu trong khoảng 200 km/h thành 300 km/h thì chi phí đầu cơ và vận hành tăng từ 1,8 tỷ EUR lên 3,4 tỷ EUR (tăng 1,9 lần) không hiệu quả nên Chính phủ Hà Lan không chấp hành đầu cơ nâng cấp tuyến đường này nữa.

"Các chuyên gia nghĩ rằng, việc bắt buộc của Bộ Liên lạc Vận chuyển vận đầu cơ tuyến các con phố sắt có tốc độ thiết kế 350 km/h, vận tốc khai thác 320 km/h với tổng mức đầu cơ 58,71 tỷ USD, sẽ có rộng rãi không may, ảnh hưởng xấu đến vốn đầu tư đầu cơ phát triển", lên tiếng gửi Thủ tướng của Bộ Kế hoạch và Đầu tư thể hiện sự quan trọng.

Cụ thể, có nguy cơ phải đình hoãn đầu tư các tòa tháp cơ sở liên lạc khác để tạo mọi nguồn lực cho tuyến đường sắt vận tốc cao trên trục Bắc - Nam trong thời gian 30 năm hoặc còn lâu hơn nữa. Bên cạnh, do Việt Nam chưa có sự chuẩn bị toàn vẹn để khai triển một tuyến tuyến phố sắt tốc độ cao nên sẽ mất chủ động, bị nương tựa kĩ nghệ nước khác, không bảo vệ được quyền lợi và kĩ năng tự chủ của Việt Nam.

Theo lên tiếng, sau khi chấm dứt thời kỳ 1 của Công trình, các đoạn Hà Nội - Vinh và Nha Trang - Tp.HCM sẽ có năng lực thông qua 364.000 hàng khách/ngày trong khi dự đoán số lượng hành khách trên đoạn tuyến này tham gia năm 2035 chỉ đạt 55.000 hành khách đến 58.000 hành khách/ngày chưa sử dụng hết 16% công suất của tuyến. Cho nên, việc đầu cơ Dự án ngay trong quá trình 1, theo Bộ Ý tưởnrg và Đầu tư, là đã quá dư thừa và tiêu hao.

Cục bộ tuyến tuyến đường sắt vận tốc cao trên trục Bắc – Nam chỉ sử dụng chở khách mà không đáp ứng được tình hình vận vận chuyển hàng hóa để làm giảm chi phí vận vận tải và bình yên liên lạc trên trục Bắc – Nam. Vì thế, để bảo đảm tính khả thi và hiệu quả đầu tư Dự án các chuyên gia khuyến nghị các con phố sắt vận tốc cao trên trục Bắc – Nam cần chấp hành đúng các quyết định của Thủ tướng Chính phủ có tốc độ khai thác trong khoảng 160 km/h tới 200 km/h.

Có thể dành dụm… hơn 32 tỷ đô la Mỹ

Bộ Kế hoạch và Đầu tư nghĩ là, yếu tố tốc độ là nhân tố mấu chốt của tuyến phố sắt tốc độ cao và có thể thấy rằng đường sắt tốc độ cao hiệu quả khi tốc độ khai thác tối đa là 200 km/h như các nước đã khiến. Theo số liệu đánh giá của Hà lan và Đức thì vận tốc chạy tàu trên trục Bắc - Nam là 200 km/h là hiệu quả, tổng mức đầu tư Công trình này sẽ khoảng 26 tỷ đô la (giảm trên 30 tỷ đô la so với tổng mức đầu tư Bộ Liên lạc Vận tải trình).

Ngoài ra chưa tính đến các nhân tố khác như sự có lí của hướng tuyến giảm chiều dài tuyến tuyến đường thì tổng mức đầu cơ còn tiếp tục giảm. Với tốc độ khai thác 200 km/h, thời điểm Hà Nội đi Tp.HCM chỉ mất khoảng 8 giờ là khá hợp lý. Phương thức này thích hợp với lãnh đạo của Thủ tướng Chính phủ khiến cho giảm chi phí đầu cơ, giảm chi phí vận vận tải của nền kinh tế, đảm bảo tính khả thi, hiệu quả…

Lên tiếng của Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng dẫn tờ trình Thủ tướng Chính phủ số 1281/TTr-BGTVT ngày 14/2/2019, thì Bộ Liên lạc Vận chuyên chở kiến nghị tổng mức đầu cơ 1.344.459 tỷ đồng (gồm vốn nhà nước 1.075.567 tỷ đồng, chiếm giữ 80%; vốn tư nhân 268.892 tỷ đồng, choán 20%) và dự kiến các năm 2020 tới 2032 thực hiện đầu tư 567.200 tỷ đồng gồm: vốn nhà nước 453.760 tỷ đồng (khoảng 37.813 tỷ đồng/ngăm), vốn tư nhân 113.440 tỷ đồng; các năm 2032-2050 thi hành đầu cơ 783.100 tỷ đồng, gồm vốn nhà nước 626.480 tỷ đồng, vốn cá nhân 156.620 tỷ đồng.

Theo báo báo của Bộ Liên lạc vận chuyên chở, ý tưởnrg đầu cơ trung hạn thời kỳ 2016-2020 là 210.700 tỷ đồng trong khoảng tài chính ngân sách nhà nước, trái khoán Chính phủ và ODA, khi mà yêu cầu đầu tư của Bộ Liên lạc Vận vận tải giai đoạn này là 952.000 tỷ đồng.

Bộ Chiến lược và Đầu tư nghĩ là, giả thử kỹ năng phẳng phiu vốn ngân sách nhà nước cho Bộ Liên lạc Vận vận chuyển quá trình tiếp theo tăng khoảng 10% so với giai đoạn trước thì chiến lược đầu cơ trung hạn giai đoạn năm 2021 – 2025 tối đa là 231.770 tỷ đồng (riêng Công trình các con phố sắt tốc độ cao khoảng 189.065 tỷ đồng, chiếm hữu 82%), khi mà yêu cầu vốn đầu cơ cho ngành nghề giao thông vận tải thời kỳ 2016-2020 còn rất lớn (gấp 4,5 lần ý tưởnrg vốn được sắp xếp) nên có nguy cơ phải đình công các công trình liên lạc khác để sắp xếp nguồn lực cho Công trình.

Bởi thế, Bộ Chiến lược và Đầu tư kiến nghị Thủ tướng Chính phủ lưu ý xây đắp Hội đồng thẩm định Nhà nước để doanh nghiệp thẩm định lên tiếng tìm hiểu tiền khả thi Công trình, trong đó Hội đồng được thuê liên danh tư vấn trong nước và tư vấn nước ngoài đảm bảo độc lập, khách quan với giải đáp lập Công trình để thẩm tra thông báo tìm hiểu tiền khả thi Công trình.

Theo Vĩ Thanh

Vneconomy


Xem nhiều hơn: dịch vụ bất động sản

Đăng nhận xét