TIN TỨC MỚI

Chủ Nhật, 7 tháng 4, 2019

The Economist: Sau một loạt bê bối gây tranh luận, các tổ chức lớn ở Mỹ có còn 'chất' như xưa?

Hiện tại, các tổ chức Mỹ biểu hiện nhị yếu tố nổi trội. Thứ nhất là có tới 57 trong số 100 các công ti có giá trị nhất trái đất đều đến trong khoảng Mỹ. Thứ nhị, đó là những vụ bê bối của một vài tổ chức kinh doanh lớn đã "bùng" lên mạnh khỏe.

Vừa mới đây, Boeing đã đối mặt với những cáo buộc rằng dòng tàu bay 737 Max của họ được các hãng bay sử dụng với ứng dụng nguy hại. Các kết tội hình sự cũng "phong bế" ông lớn Goldman Sachs tại Malaysia, do có liên quan trực tiếp đến việc thu xếp số tiền phải thanh toán 6,5 tỷ đô la cho một quỹ nhà nước có mục đích lừa đảo. Một bồi thẩm đoàn ở California mới đây đã phát sinh ra rằng, Mosanto đã không cảnh báo đối tượng mua hàng thuốc diệt cỏ của họ có thể gây ung thư.

Well Fargo, một trong những nhà băng lớn nhất nước Mỹ, đã công nhận việc tạo 3,5 triệu account ngân hàng bất hợp pháp và cho nhân thức họ đang nỗ lực để "tái xây dựng niềm tin với các cũ kĩ đông". Khi nhắc đến bê bối, không thể không kể đến Facebook với yếu tố cực kỳ "nổi cộm": bật mí thông tin của gần 90 triệu người dùng. Không chỉ có Facebook, mà 146 triệu người dùng của công ti chấm điểm nguồn đầu tư Equifax cũng bị trộm cắp thông tin cá nhân hồi năm 2017. Sau đó là đại dịch opioid, cuộc khủng hoảng thuốc giảm đau có tính gây nghiệm (nhóm opiod), với sự dính líu của đa dạng công ti dược phẩm lớn: Purdue Pharma, OxyContin, McKesson và Johnson & Johnson. Đây sẽ là sai lầm khi nhìn kiếm được những trường hợp này có căn do tới từ sự bất cẩn hay thiếu may mắn của con người.

The Economist: Sau một loạt bê bối gây tranh cãi, các doanh nghiệp lớn ở Mỹ có còn chất như xưa? - Ảnh 1.

Trong khi các công ti ở Mỹ cũng thường xuyên gặp tai tiếng hơn những nơi khác trên thế giới. Tổng vốn hoá của các tổ chức kinh doanh Mỹ niêm yết từ năm 2016 có dính líu tới những vụ bê bối là 1,54 nghìn tỷ USD và có chí ít 200 triệu người tiêu xài đã bị ảnh hưởng. Hình như đó, những công ti đối mặt với hiện trạng gần giống ở châu Âu lại đạt mức vốn hoá là 600 tỷ đô la và con số bị ảnh hưởng là 30 triệu người, bao gồm các nhà đóng chai ô tô gian lận kết quả bài rà soát khí thải và những vụ rửa tiền của các nhà băng Bắc Âu. 

Có thể thấy, nước Mỹ cũng ko phải xa lạ đối với bê bối của các tổ chức kinh doanh. Thế kỷ 19 là vụ việc một lò sát sinh bán giết lợn đã bị hỏng. Những năm 1960, Detroit đã đóng gói ra những chiếc ô tô "không hề an toàn dù đi lại với vận tốc nào". Trong những năm 1990, những kết tội can hệ tới thuốc lá và chất amiăng đã làm cho cổ đông phải trả hơn 150 tỷ đô la cho các thoả thuận trao đổi (ý kiến). Những vụ bê bối kế toán "nổ ra" tại WorldCom, Enron và Tyco và đầu những năm 2000 và tới giữa khoảng thời điểm đó, ăn lận nhà băng đã trở thành "cơn khủng hoảng" cho nước Mỹ.

The Economist: Sau một loạt bê bối gây tranh cãi, các doanh nghiệp lớn ở Mỹ có còn chất như xưa? - Ảnh 2.

Những "cuộc khủng hoảng" bê bối của hiện giờ rất đa dạng nhưng lại có phổ biến điểm tầm thường. Các công ti này có khuynh hướng trở nên nổi tiếng, với vị thế thống lĩnh trên thị trường và gây ra sự căm phẫn cho cả truyền thông lẫn Quốc hội Mỹ. Ví dụ như một trong những công ty niêm yết "big 10" của Mỹ dính líu vào một vụ bê bối, gây ra phổ biến tranh cãi trong thời gian khá dài, thì trị giá cổ hủ phiếu của họ sẽ sụt giảm ở mức "có thể đáp ứng được" là 11% kể từ khi sự kiện đó diễn ra. Có thể thấy, dù cổ hủ phiếu của Boeing đã "bay" 8% kể trong khoảng vụ tai nạn ở Ethiopia, nhưng vẫn có cốt truyện khá bình ổn bởi nó đã vượt mức tăng hồi bốn tuần 1.

Còn những bê bối làm cho các ông chủ phải "cúi gằm mặt" chỉ có 2 trong số 10 trường hợp đã xảy ra, đó là Wells Fargo và Equifax. Việc trả tiền công, thưởng cho các "sếp" đã có một chút thay đổi. Goldman cho nhân thức cũ rích phiếu thưởng của một vài cựu giám đốc điều hành có thể sẽ bị thu hồi do có can dự tới vụ bê bối 1MDB ở Malaysia. Equifax thì cho hay vấn đề an ninh mạng cũng đang được lưu ý trong việc trả lương, thưởng cho các "sếp". Đương nhiên, trong 10 công ti chạm chán phải bê bối, thì tổng số lương, thưởng cho các tổng giám đốc đã tăng cao trong 4 năm vừa mới đây, lên tới gần 600 triệu đô la, theo Bloomberg.

Ở Mỹ, 3 nhân tố từ lâu đã hạn dè bỉu những bước tiến của các tổ chức kinh doanh lớn, đó là: quy định, những vụ kiện cáo và khó khăn. Hậu quả của cuộc khủng hoảng tài chính là "cơn bão" những vụ kiện tụng và phạt tiền đối với các ngân hàng. Nhưng kể trong khoảng thời điểm đó, 3 yếu tố trên có thể đã suy yếu, xúc tiến động lực cho các công ty sẵn sàng ưng ý không may.

Trước tiên, hãy nói về luật pháp. Chuỗi hệ thống này là một sự kết hợp kỳ lạ, ở đây tồn tại lối suy nghĩ phóng nhiệm, một loạt những nguyên tắc và các cuộc chuyển động hành lang khắp nơi. Đương nhiên, những quy định đó cũng có khi rất từ từ và không đủ nghiêm khắc. Cục Quản lý Dược Liên bang chuẩn y các sản phẩm thuộc lực lượng opioids được bày bán tràn lan. Cục Hàng không Liên bang uỷ thác một phần trật tự rà soát cho các viên chức của Boeing. Uỷ ban Thương nghiệp Liên bang lại rất chật vật để kiểm soát Facebook. Các mức phạt cho một số tổ chức quản lý có thể chiếm đoạt phần rất nhỏ tuổi so với mức vốn hoá của những công ty lớn.

The Economist: Sau một loạt bê bối gây tranh cãi, các doanh nghiệp lớn ở Mỹ có còn chất như xưa? - Ảnh 3.

Thứ hai, các vụ kiện tụng cũng không còn hiệu quả trong việc ngăn chặn họ tái phạm như lúc trước. Các vụ án hình sự làm rộng rãi giám đốc điều hành bậc nhất phải vào tù cũng trở nên riêng biệt. Luật dân sự của Mỹ cũng không còn đủ tính răn bắt nạt như trước. Bởi trong dĩ vãng, Mỹ chuẩn y các vụ kiện cáo để xử phạt công ty và đền bù cho người tiêu dùng. Chi phí cho mỗi vụ vi phạm của cá công ty thường chiếm đoạt đến khoảng 2% GDP mỗi năm, cao hơn so với những nước nhà khác. Còn ở hiện tại, mọi thứ đã trở nên dễ dãi hơn. Các quy định trọng tài, trong đó có khách hàng và nhân viên không có quyền thực hiện những vụ kiện thay mặt tập thể, đã trở nên bình thường hơn. Các tổ chức kinh doanh hiện có rộng rãi khả năng hơn để kháng cáo, dù việc này thường mất tới hàng thập kỷ. Một trạng sư kỳ cựu đối với các vụ kiện thay mặt đồng đội cho biết các vụ trao đổi (ý kiến) một số tỷ USD "không còn có ý nghĩa quá lớn" đối với 50 công ty lớn nữa.

Sau cuối là yếu tố khó khăn. Nhân tố này có thể khiến cho các công ty "đốt cháy quá trình" nhưng nếu như muốn đi một con đường dài thì các cơ quan quản lý nên đưa ra biện pháp thẳng cánh hơn nữa đối với những doanh nghiệp bất cẩn, bởi rồi đối tượng mua hàng sẽ dần tẩy chay họ.

Tất nhiên, nhìn về toàn bộ, các "ông lớn" hiện thời đã trở thành phát triển hơn phổ quát trong 20 năm qua. Điều này làm cho các đối tượng mua hàng không dễ dàng có sự chọn lựa thay thế. Chẳng phải không có sự lựa chọn nào khác ngoài Boeing và Airbus, nhưng nó vẫn còn rất hạn chế. Đối với Facebook, khách hàng cũng chẳng thể rời bỏ xác thị trấn hội này. Có nhẽ, sự bùng nổ của những cuộc khủng hoảng bê bối sẽ ân hận thúc đối tượng mua hàng kiếm tìm sự chọn lựa mới.

Hương Giang

Theo Trí thức trẻ/The Economist


Xem nhiều hơn: mua dat

Đăng nhận xét